Page 737 in yearbook 1909

Page 737 in yearbook 1909

Page Block

Scanned page

Yearbook Vol. Seq P.no Type Size File
1909 vanoss_1909 737 645 content 1804 × 2577 1909/9288

Blocks on this page 0

No blocks have been marked on this page.

Page content 67

5804 CULTUURONDERNEMINGEN. 645
5805 cassave verdiende de bevolking ook goed. De prijzen van kina liepen sterk terug,
5806 alsmede door het ruime aanbod, doch voor zuinig beheerde landen bleef nog vol-
5807 doende winst over. Evenzoo had in peper een groote prijsdaling plaats, bij zwarte
5808 peper van f 23 tot ongeveer f 13, terwijl nog een groote oogst verwacht wordt. De
5809 suikeroogst 1907 was daarentegen met ongeveer 20 millioen pikol de grootste welke
5810 nog ooit bereikt werd, en op de prijzen van gemiddeld f 5} tot f 6.50 maakten de
5811 fabrieken goede zaken. In de laatste maanden liep suiker sterk op, ingevolge de
5812 minder goede verwachtingen omtrent den oogst van Cuba, zoodat van den oogst
5813 1908, grootendeels verkocht voor prijzen tusschen f 6 en f 6.75 voor muscovados,
5814 eenige restanten zelfs voor f 7.25 en nog hooger werden afgedaan. De tabaksop-
5815 brengsten waren voor Java goed, ter Oostkust van Sumatra zelfs schitterend, doch
5816 voor 1908 zijn de prijzen belangrijk lager ingezet. De importhandel had daarente-
5817 gen bepaaldelijk in den laatsten tijd met vele deconfitures van afnemers te kam-
5818 pen; talrijk waren de stakingen van betalingen onder de tweede hand. Dat ondanks
5819 die algemeen toch gunstige uitkomsten van de oogsten, de bevolking in verschei-
5820 dene streken als Bantam, Indramajoe en in enkele plaatsen van den Oosthoek
5821 toch verarmd bleek te zijn, ja, dat hier en daar zelfs tijdelijk gebrek heerschte,
5822 geeft te denken. Als vermoedelijke oorzaken daarvoor zijn aan te wijzen het nog
5823 altijd gebrekkige kredietwezen voor de inlandsche bevolking en hare groote zorge-
5824 loosheid, waar zij zich eensdeels maar al te licht op zeer bezwarende voorwaarden
5825 verbindt aan geldschieters, en anderdeels het in handen gekregen geld verbruikt,
5826 zonder aan den dag van morgen te denken. Zoolang hierin geen verbetering komt,
5827 zal de eigenlijke bevolking armoedig blijven, ook in gunstige oogstjaren. Het weer-
5828 standsvermogen in ongunstige tijden zal daardoor des te geringer zijn, en een
5829 misoogst zal in verhoogde mate een ramp worden. De Javasche Bank zal dus bij
5830 de thans verkregen gunstige uitkomsten hare oogen niet mogen sluiten voor deze
5831 zwakke zijde van Indië; wegens de toeneming van risico's uit het enkele feit, dat
5832 hare uitzettingen grooter worden, zal zij hare reserves belangrijk moeten verster-
5833 ken, anders zullen bij een teruggang van de „Konjunktur“ bittere ervaringen ook
5834 aan haar allicht niet gespaard worden. Een ernstige misoogst toch zou verstrek-
5835 kende gevolgen kunnen hebben; ook voor de Europeesche handelaren en voor
5836 vreemde Oosterlingen, en het kan niet anders of de circulatiebank zou op-den
5837 duur ook daarin betrokken worden. De effectenhandel is na de plaatselijke crisis
5838 van verleden jaar doorloopend mat gebleven, zoodat daarover niet veel is mede
5839 te deelen. Termijnzaken werden in een geheel jaar niet genoteerd en vermoedelijk
5840 ook nagenoeg niet gedaan. Al onze oude vestigingen werkten met winst; de nieuwe
5841 vestigingen leverden verlies op, behalve Pontianak, die een klein voordeelig saldo
5842 liet. Dit zal evenwel voor ons geen reden zijn om niet verder voort te gaan met
5843 vestigen van nieuwe kantoren, die vermoedelijk evenzeer voor ons verlies zullen
5844 opleveren, althans in de eerste jaren. De toeneming der rentegevende uitzettingen
5845 is aan uitbreiding van zaken in Indië toe te schrijven. Daar de door ons gehouden
5846 effecten tot de meest solide behooren, maken wij ons over de afschrij-
5847 vingen geen oogenblik ongerust; koersherstel in meer normale tijden zal
5848 niet uitblijven, en evenzeer als de waardevermindering thans ten laste
5849 van onze reserve komt, zal dan een eventueele koerswinst bij uitloting
5850 of anderszins weder aan de reserve te goed worden geschreven. Aan ons
5851 voornemen om het effectenbezit nog meer te verdeelen, hebben wij dit jaar verder
5852 gevolg gegeven. Vooral hebben wij aan nieuwe uitgiften van onbetwist eerste klasse
5853 fondsen herhaaldelijk deelgenomen, ook om desgewenscht aan anderen in Neder-
5854 landsch-Indië uit ons bezit werkelijke beleggingswaarden te kunnen afgeven. Wij
5855 blijven het toch een belang voor Nederlandsch-Indie en bepaaldelijk voor onze
5856 Bank achten, dat de onderpanden voor effectenbeleeningen worden verdeeld over
5857 meer soorten, en daarvoor vooral effecten worden gekozen van meer standvastige
5858 koerswaarde dan de aandeelen in vele maatschappijen, die, hoe solide zij ook mogen
5859 zijn, dikwijls aan groote koersschommelingen bloot staan. De wijzigingen in het
5860 Rente-tarief zijn als volgt geweest:
5861 1906 1907 1908
5862 1/6 5/10 12/11 28/1 10/12 20/12 1/3 5/4 1/2 1/4
5863 Wissels 33% 31% 41% 5 % 51% 63% 6 % 52% 5 % 4 %
5864 Promessen ...... 52% 52% 62% 7 % 74% 74% 7 % 61% 6 % 6 %
5865 Vendu-mandat. 22% 23% 21% 23% 23% 22% 22% 23% 23% 21%
5866 Effecten1) ...... 33% 33% 43% 5 % 53% 62% 6 % 53% 5 % 4 %
5867 Overige effect.2) 4 % 5 % 6 % 63% 7 % 7 % 61% 6 % 52% 43%
5868 Goud en zilver 3 % 3 % 3 % 3 % 3 % 3 % 3 % 3 % 3 % 3 %
5869 Uitv.product.3) 4 % 4 % 5 % 52% 6 % 6 % 53% 5 % 5 % 4 %
5870 Invoerartikelen 5 % 5 % 6 % 63% 7 % 1 % 62% 6 % 6 % 6 %